Sıradaki içerik:

Bilgisayar Nedir,Tarihi?

e
sv

İŞLETİM SİSTEMLERİNDE TEMEL KAVRAMLAR

229 okunma

İşletim Sistemi Nedir ?

İşletim sistemi, bilgisayarların çalışabilmesi için gereken en temel yazılımdır. Bilgisayarda çalışan, bilgisayar donanım kaynaklarını yöneten ve çeşitli uygulama yazılımları için yaygın servisleri sağlayan bir yazılımdır.

İşletim sistemi; yazılım – donanım – kullanıcı arasındaki etkileşimi sağlayan bir ara yazılımdır.

İşletim Sisteminin Donanım Açısından Görevi

Bilgisayarlar, çeşitli donanımın bir araya getirilmesi ile oluşur. Ancak bir bilgisayarın çalışabilmesi için parçaların uygun şekilde yerleştirilmesi yeterli olmayıp, bilgisayarın kendisine hangi parçaların takıldığını bilmesi (parçaları tanıması) ve bunların birlikte çalışacakları şartların sağlanması gerekir. İşte bu görevleri yerine getiren temel yazılım, işletim sistemidir.

İşletim Sisteminin Yazılım Açısından Görevi

Bilgisayarın açılması, bir programın çalışabilmesi, bir belgenin oluşturulabilmesi gibi işlemlerle, kullanıcının klavyeye bastığında bir harfin görülmesi, yazdıklarını disk ya da flash bellek üzerinde saklayabilmesi, dosyalara ad verilmesi, dosyaların silinmesi, yazdırılması ve benzerleri işlemlerin yapılması, işletim sisteminin görevleri arasındadır.

İşletim Sistemi Gerekli Mi ?

Yukarıda da açıklandığı gibi bir bilgisayar, en temel ve basit bir işlevini yerine getirmesi için, işletim sistemine mutlaka ihtiyaç duyar. İşletim sistemi olmadan bir bilgisayarın açılabilmesi (başlayabilmesi) dahi mümkün değildir. İşletim sistemi bir binanın temeli gibidir. Temel olmadan binanın üzerine oda veya kat inşası mümkün olmadığına göre, işletim sistemi olmadan dosya ve programlar bilgisayara yüklenemez ve çalıştırılamaz. En çok kullanılan işletim sistemleri;

  1. Windows (Vista, 7 ,8 ,10) 
  2. Unix
  3. Linux olarak sıralanabilir.

İşletim Sisteminin Tanımı

En büyüğünden en küçüğüne, bütün genel amaçlı bilgisayarlarda çalışan programlar, bir işletim sistemine gereksinim duyarlar. Bu yüzden bilgisayarlarda herhangi program çalıştırılmadan önce İşletim Sistemi ile programların ana belleğine (RAM) yerleştirilmeleri gerekir. Bu işlem genellikle bilgisayar ilk açıldığı zaman otomatik olarak yapılır ve Sabit Diskteki İşletim Sistemi ana belleğe yüklenir.

Bir işletim sisteminden beklenen hizmet, donanım ve yazılım kaynaklarının uyumlu ve verimli bir şekilde birlikte işletilmesidir. İşletim sistemini, bir bilgisayar sisteminde kullanıcı ile iletişim kurarak, donanım ve yazılım nitelikli kaynakların kullanıcılar arasında adil bir biçimde paylaştırılmasını ve donanım ile yazılım birimlerinin etkin bir biçimde kullanılmalarını sağlayan sistem programları topluluğuna denir.

İşletim Sistemi, bilgisayar donanımı ile bilgisayar kullanıcısı arasında bir arayüz (interface) görevini gören programlar topluluğudur. Bu programlar topluluğunun genel amacı, bilgisayar kullanıcılarına programlarını çalıştırabilecekleri ortamı yaratmak ve bilgisayar sisteminin etkin ve verimli olarak kullanılmasını sağlamaktır.

İŞLETİM SİSTEMLERİNDE TEMEL  KAVRAMLAR

Proses (Process)

Bir işletim sisteminde anahtar kavram Proses’ dir. Bir proses temel olarak “çalıştırılmakta olan bir program” dır. Çok kullanıcılı olan, (multiuser) ve çok iş düzeni (multiprogramming) uygulanan sistemlerde ise, aynı anda birden çok işin işletilmesi zorunluluğu, CPU, bellek ve diğer sistem kaynaklarının bu işler (prosesler) arasında paylaştırılmasını gerektirir.

Dosyalar (Files)

İşletim Sisteminin temel bir fonksiyonu, disklerin, çevre üniteleri vs. ile ilgili özelliklerini tutmaktır. Bir dosya okunmadan önce mutlaka açılmalıdır. Dosyalar ile ilgili bilgiler “ Dizinler (Directory)” şeklinde bir yapıdır. Proseslerin hiyerarşik yapıdaki yaşamları en fazla birkaç dakika sürerken dosyaların hiyerarşik durumdaki yapıları yıllarca sürebilir.

İş (Job)

Kullanıcıların, bilgisayar sisteminde bağımsız bir bütün olarak ve belli bir sıra dahilinde işlenmesini istedikleri hizmetler kümesine “İş (Job)” denilebilir. Bilgisayarın sistemlerine gönderilen işler, bir veya birden fazla programın ayrı ayrı işletileceği alt adımlardan oluşabilir. İşler genellikle adımların art arda uygulanacağı biçimde düzenlenir. Her adım, bir öncekinin sonuçlanması üzerine işletime girer.

İstemci / Sunucu (Client / Server)

Modern İşletim Sistemlerin de genel eğilim, çekirdek (kernel) en düşük düzeye indirip kullanıcıları etkileyen utility (yardımcı program) leri zenginleştirmektir. Bu model de Kernel (Çekirdek) istemcilerle sunucular arasında iletişimi sağlar. İşletim sistemini, “file server”, “proses server”, “memory server” gibi parçalara bölmek yönetimi daha kolaylaştırmıştır.

Terminal (Sonda Bulunan)

Modern İşletim Sistemlerinde, istemci konumunda olan ve son uç olarak bulunan sistemlerdir. Fakat bu sistemler, iki türlüdür. Bunlardan birisi şu an kullanmakta olduğumuz şekli ile olandır. Yani, kendi işletim sistemini kullanarak istemci konumunda olanlardır. Diğeri ise, sistemi olmayan yani sadece monitör ve klavyeden oluşan sistemlerdir.

Reboot (Yeniden Başlatma)

İşletim sisteminin yaptığı işler bitirilip veya kayıtları tutularak yarıda kesilip işletim sisteminin tamamen kapatılması veya elektriğinin kesilip yeniden verilmesi ve işletim sisteminin yeniden başlatılmasıdır.

Açık Kaynak İşletim Sistemi

General Public License(GPL) ,birçok yerde kullanılan ve büyük olanaklar sağlayan bir özgür yazılım lisansıdır. Bu lisans Richard Stallman tarafından 1983 yılında geliştirilmiştir. Bu lisansın üzerinde en çok durduğu konu yazılımların kaynak kodlarıyla birlikte dağıtılmasıdır. Yani kaynak kodların açık olmasıdır. Bu da kullanıcıya kaynak kodunu inceleyebilmesini, üzerinde değişikler yapmasını ve kendi projelerinde kullanabilmesini sağlar. Böylelikle kullanıcı isterse yazılımın kodları değişiklikler yaparak onları maddi kazanca dönüştürebilir. Ama yazılımın GPL ile lisanslanmak zorundadır. GPL lisans anlaşmasının temel amacı kullanıcının ne kullandığını bilmesini göstermektir.

GPL lisans anlaşmasının bazı avantajları;

  1. Kullanıcı yazılımın içinde ne olduğunu bilir.
  2. Kullanıcı yazılımda beğenmediği kısımları değiştirebilir.
  3. Kaynak kodu açık olduğundan bilgisayar korsanlarının ne yaptığını kolayca bulabilir.
  4. Kullanıcı ürünün geliştirdiği firmaya bağlı kalmaz. Kaynak kodu ortada olduğu için kendisi değiştirebilir veya destek alarak yazılımını geliştirebilir. Açık Kaynak Kod

Açık Kaynak Kod

Açık kaynak kod yazılımların kaynak kodlarının herkesin görebileceği,inceleyebileceği ve kullanabileceği açık olan yazılımlardır.Bu yazılımların en önemli özelliği kullanıcıya yazılımı değiştirme özgürlüğü sağlamasıdır.Bu özelliği ile kullanıcıya önemli bir katkıda bulunmuştur.Çünkü kullanıcı kaynak kodunu özgürce değiştirebilir,üzerinde değişiklikler yapabilir.

Açık kaynak kodun bazı avantajları;

  1. Düşük maliyetlidir.
  2. Ücretsizdir.
  3. Sağlamdır.
  4. Güvenilirdir.
  5. Hızlıdır.
  6. Devamlılığı vardır.(Yazılımı üreten şirket kapansa dahi bilgiler kaybolmuyor)
  7. Açık Kaynak İşletim Sistemleri: LINUX, PARDUS, DEBİAN, UBUNTU, OPENSUSE

Daha fazla Donanım içeriklerini keşfetmek için BiKültür sayfamıza göz atabilirsiniz!

İnstagram Hesabımız

  • Site İçi Yorumlar

En az 10 karakter gerekli